عدسی‌های FL-41 نوعی عدسی رنگی با ته‌رنگ صورتی ـ رز هستند که با هدف کاهش عبور بخشی از طول موج‌های نور مرئی، به‌ویژه در محدوده آبی ـ سبز، طراحی شده‌اند. این عدسی‌ها در ابتدا برای کاهش ناراحتی ناشی از نورهای مصنوعی و حساسیت به نور مورد توجه قرار گرفتند و امروزه در برخی بیماران مبتلا به میگرن، نورگریزی و بعضی اختلالات همراه با حساسیت نوری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
نکته مهم این است که عدسی های رنگی FL-41 یک «عدسی معمولی رنگی» صرفاً برای تغییر رنگ دید نیست؛ بلکه انتخاب طول موج‌های فیلترشده در آن با توجه به مکانیسم‌های فیزیولوژیک حساسیت به نور مورد توجه قرار گرفته است.
عدسی های رنگی FL-41 چگونه می‌تواند حساسیت به نور را کاهش دهد؟
حساسیت به نور فقط به میزان روشنایی محیط مربوط نیست بلکه یک احساس ناخوشایند ناشی از نوردر فرد وجود دارد که مسیرهای عصبی مختلفی از شبکیه تا مغز در ایجاد ان نقش دارند.
یکی از مسیرهای مهم، سلول‌های گانگلیونی شبکیه با حساسیت ذاتی به نور است. این سلول‌ها حاوی رنگدانه‌ای به نام ملانوپسین هستند و بیشترین حساسیت آنها در محدوده آبی ـ سبز طیف نور، حدود 480 نانومتر، قرار دارد.
این مسیر می‌تواند با شبکه‌های عصبی مرتبط با درد و مسیر عصب سه قلو ارتباط داشته باشد و در پدیده نورگریزی نقش ایفا کند. به همین دلیل، کاهش ورود برخی طول موج‌های تحریک‌کننده می‌تواند در بعضی افراد باعث کاهش ناراحتی ناشی از نور شود.
عدسی های رنگی FL-41 و میگرن
یکی از کاربردهای مورد مطالعه FL-41، کمک به کنترل نورگریزی در افراد مبتلا به میگرن است.
در مطالعات اولیه، استفاده از عدسی های رنگی FL-41 در کودکان مبتلا به میگرن با کاهش قابل توجه دفعات حملات همراه بوده است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که عدسی های رنگی FL-41 ممکن است برای برخی بیماران به‌عنوان درمان کمکی برای کاهش حساسیت به نور و برخی علائم میگرن مفید باشد، اما شواهد موجود به اندازه‌ای نیست که بتوان آن را درمان قطعی یا جایگزین درمان پزشکی میگرن دانست.
عدسی های رنگی FL-41 و نورگریزی
ترس از نور به معنای افزایش غیرطبیعی حساسیت یا ناراحتی در برابر نور است و می‌تواند در شرایط مختلفی مانند:
- میگرن
- اسپاسم پلک
- درد مزمن سطح چشم
- برخی آسیب‌های عصبی
- بعضی شرایط چشمی و عصبی
دیده شود.
در یک مطالعه منتشرشده در American Journal of Ophthalmology در سال 2024، اثر عدسی های رنگی FL-41 بر حساسیت به نور در 25 فرد مبتلا به درد مزمن چشمی بررسی شد. در هنگام استفاده از FL-41، 19 نفر کاهش احساس ناخوشایندی ناشی از نور را گزارش کردند. همچنین تصویربرداری عملکردی مغز نشان داد که استفاده از این عدسی با کاهش فعالیت برخی نواحی مغزی مرتبط با پردازش محرک‌های حسی و درد همراه بود.
این مطالعه از نظر علمی جالب است، زیرا نشان می‌دهد اثر عدسی‌های رنگی ممکن است صرفاً به کاهش شدت نور محدود نباشد و مسیرهای عصبی پردازش نور و درد نیز در آن نقش داشته باشند.
آیا عدسی های رنگی FL-41 فقط برای میگرن است؟
خیر. عدسی های رنگی FL-41 در شرایط دیگری نیز بررسی شده است. برای مثال، در بیماران مبتلا به بلفارواسپاسم اساسی خوش‌خیم استفاده از عدسی‌های رنگی FL-41 می‌تواند آستانه تحمل نور را افزایش دهد.
البته در یک مطالعه مقایسه‌ای، عدسی‌های خاکستری نیز توانستند حساسیت به نور را کاهش دهند و تفاوت مشخصی میان عدسی خاکستری و عدسی های رنگی FL-41 از نظر بهبود آستانه ناراحتی نوری مشاهده نشد. بنابراین، انتخاب رنگ عدسی باید بر اساس شرایط و پاسخ فردی بیمار انجام شود و نمی‌توان عدسی های رنگی FL-41 را برای همه بیماران بهترین انتخاب دانست.
آیا عدسی های رنگی FL-41 برای خستگی چشم و مطالعه نیز مفید است؟
گاهی عدسی‌های رنگی از جمله عدسی های رنگی FL-41 برای افرادی که هنگام مطالعه دچار خستگی چشم، ناراحتی، خیرگی یا احساس فشار بینایی می‌شوند پیشنهاد می‌شوند.
با این حال، باید میان ترس از نور و مشکلات مرتبط با میگرن و موضوعی مانند ناراحتی هنگام مطالعه تفاوت قائل شد. شواهد علمی درباره استفاده از فیلترهای رنگی برای مشکلات خواندن و ناراحتی هنگام مطالعه هنوز قطعی نیست و مرورهای علمی جدید نیز بر محدودیت شواهد موجود تأکید کرده‌اند.
بنابراین در فردی که هنگام مطالعه دچار تاری، دوبینی، سردرد یا خستگی چشم می‌شود، ابتدا باید خطاهای انکساری، اختلالات تطابقی و اختلالات دید دوچشمی بررسی شوند و سپس در صورت مناسب بودن شرایط، استفاده از فیلتر رنگی مورد ارزیابی قرار گیرد.
آیا عدسی های رنگی FL-41 درمان بیماری چشم است؟
خیر.
عدسی های رنگی FL-41 یک فیلتر نوری و وسیله کمک‌کننده برای مدیریت علائم است و نباید آن را درمان علت اصلی بیماری دانست.
برای مثال، اگر فردی به علت میگرن دچار ترس از نور باشد، عدسی های رنگی FL-41ممکن است در کاهش حساسیت به نور به او کمک کند؛ اما جایگزین تشخیص و درمان میگرن نیست.
همچنین اگر حساسیت به نور ناشی از بیماری سطح چشم، التهاب، اختلالات قرنیه، مشکلات شبکیه یا سایر بیماری‌های چشمی باشد، ابتدا باید علت زمینه‌ای شناسایی و درمان شود.
آیا همه افراد به یک میزان از FL-41 سود می‌برند؟
خیر.
پاسخ افراد به عدسی‌های رنگی متفاوت است. میزان حساسیت به نور، علت ترس از نور ، شرایط محیطی، شدت علائم و حتی رنگ و میزان جذب انتخاب‌شده می‌تواند بر نتیجه تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، بهتر است انتخاب عدسی های رنگی FL-41 پس از معاینه و ارزیابی دقیق سیستم بینایی انجام شود و صرفاً بر اساس توصیه عمومی یا انتخاب یک رنگ خاص صورت نگیرد.
عدسی های رنگی FL-41 برای چه افرادی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد؟
استفاده از این نوع عدسی می‌تواند در افراد دارای موارد زیر مورد بررسی قرار گیرد:
- حساسیت شدید به نور یا نورگریزی
- حساسیت نوری همراه با میگرن
- ناراحتی از نورهای مصنوعی و محیط‌های پرنور
- برخی بیماران مبتلا به اسپاسم پلک
- بعضی افراد مبتلا به درد مزمن سطح چشم و حساسیت نوری
- افرادی که پس از ارزیابی تخصصی، فیلتر رنگی برای آنها مناسب تشخیص داده می‌شود.
البته وجود هر یک از این علائم به‌تنهایی به معنای ضرورت استفاده از FL-41 نیست و علت اصلی علائم باید بررسی شود.
جمع‌بندی
عدسی های رنگی FL-41 یک فیلتر رنگی تخصصی است که می‌تواند با کاهش عبور بخشی از طول موج‌های نور، به‌ویژه در محدوده آبی ـ سبز، در کاهش ناراحتی ناشی از نور در برخی افراد کمک کند.
شواهد علمی موجود، بیشترین توجه را به کاربرد آن در فتوفوبیا و میگرن معطوف کرده‌اند. همچنین مطالعات جدیدتر، از جمله مطالعات تصویربرداری مغزی، احتمال تأثیر عدسی های رنگی FL-41 بر مسیرهای عصبی مرتبط با پردازش نور و درد را مطرح کرده‌اند. با این حال، پاسخ به این عدسی در افراد مختلف یکسان نیست و شواهد موجود هنوز برای تعمیم اثر آن به همه بیماران کافی نیست.
بنابراین، انتخاب عدسی های رنگی FL-4 بهتر است بخشی از یک ارزیابی جامع بینایی باشد تا علاوه بر بررسی عیوب انکساری، علت حساسیت به نور، وضعیت دید دوچشمی، تطابق و سایر عوامل مؤثر نیز مورد توجه قرار گیرد.
برای تجویز عدسی های رنگی FL-41 در مشهد میتوانید با رزرو نوبت از دکتر بهروز ظهوریان از این خدمت ارزشمند بهره مند شوید
منابع :
Reyes N, et al. FL-41 Tint Reduces Activation of Neural Pathways of Photophobia in Patients with Chronic Ocular Pain. American Journal of Ophthalmology. 2024;259:172–184. doi:10.1016/j.ajo.2023.12.004.
Katz BJ, et al. The evaluation of light sensitivity in benign essential blepharospasm. American Journal of Ophthalmology. 2006.
Boyce et al. FL-41 tint improves blink frequency, light sensitivity, and functional limitations in patients with benign essential blepharospasm. Ophthalmology. 2009.
Wilkins AJ, Patel R, Adjamian P, Evans B. Tinted spectacles and visually sensitive migraine. Cephalalgia. 2002;22(9):711–719. doi:10.1046/j.1468-2982.2002.00362.x.
Evans BJW, Patel R, Wilkins AJ. Optometric function in visually sensitive migraine before and after treatment with tinted spectacles. Ophthalmic and Physiological Optics. 2002;22(2):130–142.
کلمات کلیدی :